HEADING.JPG
TALAKAYANG PANGGRAMATIKA

MGA PANG-URING PAMILANG


Sang-ayon kay Santiago(2003); Ibinibilang sa mga pang-uri ang mga pamilang sapagkat ginagamit na panuring ng pangngalan o panghalip.
Halimbawa, sa pangungusap na

1. Limang malalaking kaimito ang uwi niyang pasalubong

ang pamilang na lima ay panuring ng pangngalang kaimito.

Mga Uri ng Pamilang

Dalawa ang pangkalahatang uri ng pan-uring pamilang:
  1. 1. Pamilang na patakaran o pamilang na Kardinal at
  2. 2. Pamilang na panunuran o pamilang na Ordinal

Ang pamilang na patakaran ay ginagamit sa pagbilang o pagsasaad ng dami; samantalang ang pamilang na panunuran ay ginagamit sa pagpapahayag ng pagkakasunud-sunod ng tao, bagay atb. May panlapi itong ika- o pang-.

Halimbawa:

Pamilang na Patakaran o Pamilang na Kardinal

Isa
Dalawa
Tatlo
Apat
Lima….

Mga pamilang na Panunuran

Anyong ika- Anyong Pang-
Una Pang-una
Ikalawa Pangalawa
Ikatlo… Pangatlo

Ang mga pamilang na patakaran ay batayan ng iba pang pang-uring pamilang katulad ng pamilang palansak o papangkat-pangkat(collective distributive)

Ang mga pamilang na palansak o papangkat-pangkat ay nagsasaad ng bukod sa pagsasama-sama ng anmang bilang, tulad ng tao, bagay, hayop, pook, atb. Naipakikilala ito sa pamamagitan ng

(1)Pag-uulit ng ganap o parsyal sa pamilang na patakaran
Halimbawa:

Isa-isa pito-pito
Dala-dalawa walo-walo

(2)Paggamit ng panlaping –an o –han
Halimbawa:

Isahan
Dalawahan
Tatluhan
(3) Pag-uulit ng unang pantig ng pamilang at sa gayon ay nagkakaroon ng kahulugang “gayon lamang ang dami”
Halimbawa:

Pag-uulit ng unang patinig o katinig-patinig ng pamilang na patakaran

(ISA) Iisa
(DALAWA) Dadalawa
(TATLO) Tatatlo
(DALAWAMPU) Dadalawampu

(4) Sa pamamagitan ng magkasamang parsyal at ganap na pag-uulit ng pamilang na patakaran.
Halimbawa:
Ganap at parsyal na pang-uulit ng salitang ugat

Iisa-isa
Dadala-dalawa
Tatatlo-tatlo
Wawalo-walo

(5) sa paggamit ng panlaping tig-, na may kahulugang paghahati nang magsindami
Halimbawa:

Tig-isa
Tigdalawa
Tigtatlo

Sanggunian: Santiago, Alfonso F. at Tianco, Norma G. 2003. Makabagong Balarilang Filipino. Maynila: Rex Book Store, Inc.